Hedge funds: superbeleggers?
Zijn hedge funds echt de heilige graal van beleggers of is er toch meer aan de hand?

In twee artikelen zal ik nader ingaan op het fenomeen hedge funds. In dit artikel zal ik eerst een omschrijving geven van wat hedge funds nu eigenlijk zijn en waar zij zich mee bezighouden. In mijn volgende artikel zal ik ingaan op de rendementen en de risico’s van hedge funds.

De laatste tijd wordt wereldwijd veel geschreven over hedge funds en met name over de resultaten van hedge funds. Veel beleggers zijn immers hard op zoek naar alternatieven. Aandelenrendementen blijven onzeker, vastgoedfondsen zijn al flink in koers gestegen en obligaties bieden op dit moment ook niet echt een hoog absoluut rendement. Veel instellingen die data verzamelen en deze vervolgens publiceren (data vendors) laten zien dat hedge funds beter presteren dan aandelen en obligaties. Wat zegt deze informatie? Zijn hedge funds echt de heilige graal van beleggers of is er toch meer aan de hand?

Soorten hedge funds
Een hedge fund wordt in de literatuur veelal omschreven als een meestal niet-beursgenoteerd beleggingsfonds dat minder restricties kent dan traditionele beleggingsfondsen. Zo kan een hedge fund in de regel short gaan (het verkopen van effecten zonder deze in bezit te hebben) en kan het gebruik maken van een hefboomwerking. Tevens gebruiken hedge funds veelvuldig derivaten. In tegenstelling tot de meer traditionele beleggingsfondsen, zijn hedge funds meer gericht op absoluut dan op relatief rendement. Lastiger is het om aan te geven waarin en op welke wijze een hedge fund investeert. In principe volgt elk hedge fund namelijk een eigen strategie. Hoewel discutabel worden hedge funds vaak onderverdeeld in 3 strategieën¹: 

1. Arbitrage (marktneutraal)
2. Event driven
3. Marktafhankelijk

Bij arbitragestrategieën wordt gezocht naar vormen van inefficiënties op basis waarvan arbitrage gepleegd wordt. Bij pure arbitrage is het marktrisico nul. Deze categorie is in hoge mate marktneutraal, dat wil zeggen onafhankelijk van marktbewegingen. Doordat de winstmarges vaak klein zijn, wordt met name bij deze strategieën gebruik gemaakt van een hefboomwerking. Aangezien de over/onderwaardering vaak verborgen is door complexe derivaten is het tevens gebruikelijk om veel derivaten te gebruiken om deze over/onderwaardering bloot te leggen. De  arbitragestrategieën blijken vooral goed te werken in sterk dalende markten. In deze markten is vaak sprake van paniek en ontstaan er inefficiënties waar hedge funds op kunnen inspelen. Per saldo geldt echter ook voor hedge funds dat zeer veel financiële onrust leidt tot lagere rendementen.

Een belangrijke strategie binnen de arbitragestrategie is de zogenaamde aandelenmarkt neutrale strategie. In het kort houdt deze strategie in dat een hedge fund bijvoorbeeld Koninklijke Olie koopt en tegelijkertijd BP verkoopt. De investering bedraagt 0. Deze hedge funds  (alsmede een long/short hedge fund) lijken op een gewoon beleggingsfonds. Het verschil is echter dat een gewoon beleggingsfonds vaak niet short mag gaan. Indien de manager van het fonds negatief is over een bepaald aandeel kan hij hier weinig mee doen, behalve dan het niet opnemen van het fonds in de beleggingsportefeuille. Doordat een manager van een aandelenmarkt neutrale hedge fund wel short mag gaan, kan hij besluiten het aandeel te “shorten” en dit vervolgens op een lager niveau terug te kopen. Hoewel de hedge fund manager dus dezelfde visie heeft als de manager van het gewone beleggingsfonds, kan de hedge fund manager meer rendement behalen uit deze zelfde visie. De aandelenmarkt neutrale fondsen laten over de afgelopen 10 jaar kleine, maar stabiele rendementen zien.  

De event driven hedge funds richten zich op een bepaalde gebeurtenis (event) en niet zozeer op pure arbitrage. Hoewel discutabel is het gebruikelijk overnamearbitrage hedge funds niet onder de arbitragestrategieën te scharen, maar onder de event driven strategieën. Bij overnamearbitrage worden aandelen van het doelwit door het hedge fund gekocht en die van de overnemende partij verkocht. Het uitgangspunt is dus dat de aandelen van het doelwit nog verder zullen stijgen en die van de overnemende partij zullen dalen. De andere categorie binnen de event driven strategie zijn de hedge funds die zich richten bedrijven die in grote financiële moeilijkheden verkeren. Hedge funds speculeren er in dit geval op dat de bedrijven uit de financiële problemen zullen geraken en dat de beurskoers zal herstellen.

De categorie marktafhankelijk is de meest riskante en tevens meest voorkomende strategie. Hedge funds die zich richten op bepaalde economische grootheden als de rente en de zogenaamde long/short hedge fondsen vallen onder deze categorie. Vooral de long/short fondsen presteerden goed tijdens de bull markt (tot maart 2000), maar presteerden slecht tijdens de laatste bear markt (2001 en 2002). De hedge funds die zich richten op bepaalde ecomomische grootheden (zoals de rente of valuta) presteerden wel goed tijdens de bear markt in 2001 en 2002. Het verschil tussen een long/short strategie en een aandelenmarkt neutrale strategie is, dat de eerste geen evenwicht tussen gekochte en verkochte posities hoeft te hebben.

Volgens schattingen bestaat ruim 51% van de hedge funds markt uit de zogenaamde marktafhankelijke strategieën, ruim 28% uit event driven strategieën en ongeveer 21% uit arbitrage strategieën. 

In mijn volgende artikel zal ik proberen na te gaan of hedge funds waarde toevoegen aan een beleggingsportefeuille die bestaat uit aandelen en obligaties. Hierbij zal ik kijken naar rendement, risico en correlatie. Raadzaam is het om in het achterhoofd te houden dat er een zeer grote diversiteit in hedge funds is en dus ook een zeer grote diversiteit in risico en rendement van hedge funds.

Conclusie
Hedge funds vormen een diverse en gecompliceerde beleggingscategorie. De verschillende strategieën hebben verschillende kenmerken. De arbitragestrategieën zijn het minst afhankelijk van marktbewegingen en gebruiken vaak veel hefboomwerking. De marktafhankelijke strategieën zijn het meest afhankelijk van marktbewegingen en hebben dus ook de grootste schommelingen in hun rendement.

¹Bron: UBS Warburg, In search of Alpha, October 2000.

drs R.H.J. de Jong is vermogensbeheerder bij Van Lieshout & Partners N.V.

Terug naar overzicht