Technische analyse: een van de meest controversiële onderwerpen
De zin en onzin van technische analyse
 
Technische analyse is een van de meest besproken onderwerpen in de beleggingswereld. Veel beleggers gebruiken technische analyse als hulpmiddel bij hun beleggingsbeslissingen. Sommige beleggers gebruiken alleen technische analyse, andere gebruiken het slechts nadat zij eerst een fundamentele analyse hebben toegepast en weer andere laten het volledig links liggen.

Wat is technische analyse?
Met technische analyse probeert men uit koersgrafieken trends en trendwijzigingen te ontdekken. Op basis hiervan besluit men om bepaalde aandelen te kopen of juist te verkopen. Een technische analist gaat er dus vanuit dat het historisch koersverloop ook in de toekomst zal opgaan. Bij technische analyse spelen andere factoren - zoals economische omstandigheden of de strategie van de onderneming in kwestie - geen rol. Juist dit feit zorgt ervoor dat technische analyse zo omstreden is.

Binnen de technische analyse zijn er verschillende zaken waar de belegger op moet letten. Wat zijn de steun- en weerstandlijnen, wat zijn de volumes, is er sprake van een hoofd-schouder formatie etc. Maar de meest belangrijke vraag is natuurlijk: Werkt technische analyse nu eigenlijk wel? Is het mogelijk om op basis van historische koersen, toekomstige koersen te voorspellen? Dit is namelijk wat technische analyse inhoudt. Als dat mogelijk is, dan hebben beleggers veel meer houvast in hun beleggingsproces. Beleggers hoeven geen inschattingen meer te maken over de toekomstige ontwikkeling van zaken zoals winstverwachtingen, omzetgroei, sectorvooruitzichten, rente-ontwikkelingen, risicopremies en inflatie. De onzekere toekomst wordt dan een stuk minder onzeker.

Efficiënte markt
Bijna elke belegger heeft wel een mening over technische analyse. Sommige beleggers gebruiken alleen maar technische analyse en andere beleggers vinden het niet zinvol. Juist omdat men hier zo verdeeld over is, ligt de vraag of technische analyse zin heeft zeer gevoelig. Desalniettemin moet iedere belegger zich dit afvragen.

Om deze vraag goed te kunnen beantwoorden, moeten we eerst beoordelen of de aandelenmarkten efficiënt zijn. Met efficiënte markt wordt bedoeld dat alle bedrijfs- en macro-economische informatie op correcte wijze in de beurskoers is verwerkt. Het enige dat invloed heeft op de beurskoers is nieuwe informatie. Aangezien niemand nieuwe informatie kan voorspellen, bewegen de beurskoersen zich in volstrekte willekeur (dit wordt de random walk genoemd). Hoe de koersen zich in het verleden hebben gedragen zegt in een efficiënte markt dus niets over toekomstige koersontwikkelingen. Technische analyse heeft in dit soort markten dan ook geen enkele zin. 

De theorie
De laatste tientallen jaren zijn er zeer veel wetenschappelijke onderzoeken geweest naar de vraag of aandelenkoersen zich in de praktijk inderdaad volstrekt willekeurig gedragen. Uit bijna alle onderzoeken blijkt dat de meeste markten (semi-) efficiënt zijn. Met name aandelen van zeer grote bedrijven als Microsoft of ABN AMRO en dus ook de indices waar deze aandelen in vertegenwoordigd zijn, blijken efficiënt te zijn. Helaas voor de technische analisten onder u, bij dit soort aandelen heeft het dus geen enkele zin om technische analyse uit te voeren (volgens deze onderzoeken).

Heeft technische analyse dan toch zin?
Net als bij veel andere problemen, ligt ook hier de waarheid in het midden. De laatste tijd verschijnen er steeds meer onderzoeken die bewijzen dat de markt niet efficiënt is. In dat geval kan technische analyse, mits juist toegepast, wel degelijk waarde hebben. Dat markten steeds minder een “random walk” vertonen, kan mede voortkomen uit het feit dat steeds meer beleggers technische analyse gaan gebruiken. En hoe meer beleggers technische analyse gebruiken, hoe beter het zal werken.

Aan de hand van de vele kundige onderzoeken die zijn gedaan, kan ik niet anders concluderen dan dat technische analyse van aandelen van grote bedrijven twijfelachtige resultaten oplevert. Gelukkig is er nog wel hoop. Met name kleinere bedrijven (bijvoorbeeld aandelen genoteerd aan de Midcap) die weinig aandacht krijgen, blijken vaak niet of slechts in beperkte mate efficiënt te zijn. Hier kan technische analyse dus wel degelijk toegevoegde waarde hebben.

Conclusie
Indien u wilt beleggen in een bedrijf, begin dan eerst met een grondige fundamentele analyse. Als u er vervolgens in wilt beleggen dan kunt u bij een klein bedrijf, dat nauwelijks door analisten wordt gevolgd, technische analyse toepassen om een goed koopmoment te bepalen. Wilt u in aandelen van zeer grote ondernemingen beleggen, dan is het niet aan te raden om alleen op basis van technische analyse een beleggingsbeslissing te nemen. De meeste wetenschappelijke onderzoeken wijzen immers uit dat technische analyse geen zin heeft en, volgens de bescheiden mening van de auteur, kan het beleggen o.b.v. technische analyse zonder eerst een fundamentele analyse toe te passen tot teleurstellende resultaten leiden. Hoewel ik kritisch ben ten opzichte van technische analyse, ben ik er wel van overtuigd dat als meer beleggers technische analyse gaan gebruiken, het nut van technische analyse ook zal toenemen.

drs R.H.J. de Jong is vermogensbeheerder bij Van Lieshout & Partners N.V.

Terug naar overzicht