Vermogensbeheer volgens Van Lieshout & Partners - Baltic Dry Index: Voorspeller van de AEX ?

Beleggers zijn soms net mensen en storten zich massaal op mode-artikelen. In beleggersland was de Baltic Dry Index (BDI) zo’n mode-artikel. Tot een paar jaar geleden hadden de meeste beleggers waarschijnlijk nog nooit van deze index gehoord. Verleden jaar en begin dit jaar schreven veel columnisten (waaronder ondergetekende) met grote regelmaat over de BDI. De reden was eigenlijk vrij simpel. Deze index is de belangrijkste graadmeter voor tarieven van de bulkscheepvaart en wordt dagelijks gepubliceerd door de Londense Baltic Exchange. De koers wordt samengesteld op basis van de tarieven die betaald worden om grondstoffen te vervoeren op de 25 drukst bevaren scheepvaartroutes. Aangezien alleen de scheepsvervoerders en aanbieders van grondstoffen mogen handelen op deze beurs is de BDI een mooie objectieve maatstaf voor de wereldhandel.

Vreemd genoeg hoor je nu niemand meer hier over. Wellicht omdat sinds vorig jaar de beurzen aan het herstellen zijn?

Vraag is wat wij als belegger met deze index kunnen en of de BDI ons iets kan vertellen over de richting van de AEX. Als we de BDI als maatstaf voor de wereldeconomie hanteren, dan zou de index een grote correlatie moeten hebben met de AEX. Temeer omdat Nederland een zeer open economie is.

In onderstaande grafiek heb ik de BDI vergeleken met de AEX, gemeten vanaf 1 januari 2009 tot en met heden. Uiteraard heb ik voor een eerlijke vergelijking beide indices in euro’s omgerekend.

Op het eerste gezicht lijken beide indices elkaar redelijk te volgen. De schaalverdeling geeft echter een vertekend beeld. De AEX is inclusief dividend met ruim 58 % gestegen. De BDI is in dezelfde periode met ruim 221 % gestegen. Op basis van deze indicator lijkt de AEX dus achter te lopen.

Ondanks het rendementsverschil zou je op basis van bovenstaande grafiek kunnen opmerken dat het voor een belegger in Nederlandse aandelen van belang is om te kijken naar de trend in de BDI. Dit is ook precies de reden dat zoveel columnisten in het verleden schreven over deze index. Vraag is echter of de belegger wel wat heeft aan deze index. Immers, is er wel echt een verband tussen de AEX en de BDI en minstens net zo belangrijk, zelfs als dit verband er is zegt de BDI dan iets over de toekomstige stand van de AEX?

Zoals gezegd zou je op basis van onze open economie verwachten dat er een hoge mate van correlatie is tussen de BDI en de AEX. Ik moet heel eerlijk bekennen dat ik onderstaande uitkomsten ook niet had verwacht. Op dit moment is namelijk de correlatie tussen de AEX en de BDI -0,8. Dat betekent dat als de BDI stijgt in 80 % van de gevallen de AEX daalt en vice versa. Kortom, precies het tegenovergestelde verband.

Als ik kijk naar de periode 1 januari 2009 tot heden dan is de gemiddelde correlatie 0,05. Anders gezegd, gemeten over de laatste twee jaar is er helemaal geen verband tussen de AEX en de BDI. Voor beleggers in de AEX is het dus ook volstrekt zinloos om naar de BDI te kijken.

Maar zelfs als er wel een groot verband zou zijn tussen de BDI en de AEX, dan nog ben ik toch vooral op zoek naar een index/macro-economisch cijfer dat iets kan zeggen over de toekomstige stand van de beurzen.

De Amerikaanse leading indicators worden elke maand gepubliceerd en bestaan uit een mandje van macro-economische grootheden, waaronder het aantal gewerkte uren per werk, aantal bouwvergunningen, de geldhoeveelheid en de omvang van de voorraden. Volgens de theorieboekjes zeggen de leading indicators iets over de economische groei of krimp over 6 tot 9 maanden. Aangezien beurzen met dezelfde periode vooruit zouden moeten lopen, zou een verandering in de leading indicators meteen tot een wezenlijke verandering op de beurs moeten leiden.

Los van de jaren 2000 – 2003 toen de ICT-hype klapte, is het verband tussen de AEX en de leading indicators zeer groot. Een stijging of daling van de leading indicators (rode lijn) gaat gepaard met een stijging of daling van de AEX. Als u goed naar onderstaande grafiek kijkt, dan valt op dat de laatste maanden de leading indicators fors zijn hersteld. De stijging van de AEX (zwarte lijn) valt dan behoorlijk tegen. Het is dus niet ondenkbaar dat er nog wat meer in het verschiet ligt.

Tot slot wil ik u nog een grafiek laten zien van de winsten van de 500 grootste beursgenoteerde ondernemingen in de VS en de AEX. Ook hier is het verband opmerkelijk (behalve weer de periode 1999 – 2003). Wat mij betreft geeft ook deze grafiek positief nieuws weer. De winsten van de grootste Amerikaanse ondernemingen (blauwe lijn) zijn fors gestegen en begeven zich bijna op een historisch hoogtepunt. De stijging van AEX (zwarte lijn) valt ook in vergelijking met deze voorspeller behoorlijk tegen.

Kortom, op basis van de winsten in de VS en de leading indicators loopt de AEX behoorlijk achter. Historisch gezien komt dit zelden voor en is de kans dus aanmerkelijk dat dit verschil wordt ingelopen.