|
Bankencrises 2.0
Ik moet bekennen dat de huidige problemen in Griekenland en Ierland mij sterk doen denken aan het begin van de kredietcrisis. Zoals u ongetwijfeld weet begon de kredietcrisis met de sub-prime crises. Veel beleggers (waaronder ondergetekende) zagen toen de gevaren absoluut nog niet in. Waarom moeten mijn aandelen KPN naar beneden omdat sommige arme Amerikanen hun rente en/of aflossing niet meer kunnen betalen? Tja, en de huizenprijzen konden best eens wat naar beneden, maar die waren dan ook vaak met tientallen procenten gestegen.
Gevolgen VS
De gevolgen mogen bekend zijn. Banken moesten miljarden afboeken op hun gestructureerde beleggingen (die hypotheken als onderpand hadden) en draaiden de kredietkraan dicht. Bedrijven konden hierdoor moeilijk aan geld komen en moesten de obligatiemarkt op. Om beleggers over te halen werden zelfs gezonde bedrijven gedwongen zeer hoge coupons te vergoeden. Daarnaast werd er voor honderden miljarden “geïnvesteerd” in de banken om deze overeind te houden. Dit lijkt te hebben geholpen. De Amerikaanse economie lijkt weer redelijk te groeien, de consument begint weer te sparen en te consumeren. Alleen het onderliggende probleem is niet opgelost, te weten de zeer hoge schulden. De schulden zijn alleen verplaatst, van de bedrijven en banken naar de overheid.
Ierland en Griekenland etc
De problemen met en in de PIGS-landen zijn zeer divers. Griekenland heeft de boel belazerd, Portugal heeft geen onderscheidend vermogen en de groei in Ierland en Spanje was gebaseerd op de financiële sector die op haar beurt haar groei ontleende aan de vastgoed-en bouwsector. Net als voor een gedeelte in de VS trouwens. En net als in de VS is deze luchtbel doorgeprikt.
Net als bij de start van de kredietcrisis kun je jezelf afvragen waarom een belegger in de gelijke aandelen zoals KPN, Ahold, Philips etc zich hier zorgen over moet maken. De euro staat flink onder druk, maar dat is wellicht ook weer tijdelijk en goed voor de export.
Financials
Wederom schuilt het gevaar weer bij de banken, verzekeraars en de pensioenfondsen. Vandaag werd bekend dat er een “reddingspakket” komt voor de Ierse overheid. Ook Griekenland krijgt wat langer de tijd om orde op zaken te zetten. Probleem is echter dat de Ierse en Griekse overheid nu al niet meer aan haar verplichtingen kan voldoen. We kunnen hun dan wel tientallen miljarden lenen, maar erg waarschijnlijk is het niet dat zij over een aantal jaren dan wel aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Hier komt nog eens bij dat door de noodzakelijke bezuinigingen die economie de komende jaren hoogst waarschijnlijk verder zal krimpen. En wellicht komt Spanje straks ook aan de beurt. Woensdag en donderdag weten we al iets meer als Spanje en Portugal nieuwe staatsobligaties gaan uitgeven.
De grootste beleggers in deze staatsobligaties zijn de verzekeraars, banken en de pensioenfondsen. Ik acht de kans zeer groot dat over een aantal jaren de PIGS-landen niet meer (voor een deel) aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Anders gezegd, de obligaties zullen niet op 100 % worden afgelost maar tegen een lagere koers. Dit betekent dat de financials zeer grote verliezen zullen leiden. Dit zal er uiteindelijk weer toe leiden dat de banken de kredietkraan dichtdraaien met alle gevolgen van dien voor de reële economie en de beurzen. En zie daar, precies hetzelfde als tijdens de kredietcrisis. Ik hoop dat ik last heb van een maandagochtenddip, maar ik heb toch een zeer angstig voorgevoel.
drs Richard H.J. de Jong RBA is adjunct directeur vermogensbeheerbij Van Lieshout & Partners N.V.
|
