Vermogensbeheer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Efficiënte Markt deel 3

In mijn vorige column ben ik ingegaan op de argumenten van de tegenstanders van de efficiënte markttheorie (EMT). In deze column zal ik ingaan op de voorstanders en op mijn eigen visie.

Voorstanders
Omdat het onmogelijk is om te onderzoeken of een aandeel op correcte wijze alle beschikbare informatie inprijst, wijzen de voorstanders van de EMT op het feit, dat de meeste beleggingsfondsen niet in staat zijn de index te verslaan. Hierbij corrigeren zij uiteraard voor het risico. Desalniettemin zijn er ook binnen deze groep eigenlijk nauwelijks mensen te vinden die van mening zijn dat de EMT volledig opgaat. Of anders gezegd, sommige mensen zijn wel instaat de beurs te verslaan. Dit is ook vrij moeilijk om tegen te spreken aangezien iedereen de performance van onder andere een Warren Buffet of een Peter Lynch weet. Peter Lynch was van 1977 tot 1990 hoofd beleggingen bij het Magellan Fund van Fidelity en behaalde een gemiddeld jaarlijks rendement van 29 %. De voorstanders zijn echter wel van mening dat het de meeste mensen niet lukt om de index te verslaan. Sterker nog, zelfs Lynch is het niet gelukt zijn inzichten/marktgevoel etc. over te brengen op zijn opvolgers. Geen van hen, die voorheen in zijn team werkzaam waren, kwam ook maar in de buurt van zijn rendementen.
 
Anomalieën
Volgens de harde EMT, waarbij er dus geen outperformance mogelijk is, zouden er dus ook geen anomalieën in de markt mogen bestaan. Toch zijn deze er wel degelijk. Denk maar aan het feit, dat op lange termijn waarde-aandelen (Ahold, KPN) het beter doen dan groei-aandelen (TomTom) en dat aandelen in november en december harder stijgen dan in de andere maanden. Iedereen weet dit en dus zouden deze buitenkansjes weggeabitreerd moeten worden.

Stel nu eens dat ik ontdek dat aandelen die beginnen met een D het beter doen dan de andere aandelen (om maar eens een heel simpel voorbeeld te geven). Ik kan dan twee dingen doen. Of hier gebruik van maken en hier zeer veel geld mee verdienen of een indrukwekkend artikel publiceren in de Journal of Finance. Bij het laatste is het meteen bekend en zullen aandelen met een D meteen fors stijgen, zodat hier in de toekomst geen gratis geld meer mee te verdienen valt. Maar u voelt het vast en zeker al aankomen, uiteraard doe ik dit niet en ga eerst voor mijn klanten (en voor mezelf) gebruik maken van deze buitenkans. Maar omdat uiteindelijk iedereen op zoek is naar dit soort buitenkansjes leidt deze zoektocht tot steeds complexere handelsstrategieën, waarbij de kennis uiteindelijk toch openbaar zal worden. Wat mij betreft is dat ook de voornaamste rol van analisten, columnisten en broodetende profeten zoals ondergetekende, te zorgen dat alle informatie uiteindelijk publiek bezit wordt.

Mijn mening
Zoals eerder al vermeld, zijn er wel degelijk mensen die outperformance over een langere periode behalen en bestaan oude anomalieën nog steeds. Helemaal efficiënt kan de markt dus niet zijn. Toch denk ik dat vooral de volwassen markten (grote West-Europese en Amerikaanse aandelen) wel semi-efficiënt zijn. Dit betekent dat ik er vanuit ga dat een fonds op deze markten geen toegevoegde waarde heeft. Voor smallcaps of bijvoorbeeld emerging markets geldt dit volgens mij minder. Juist omdat ik er vanuit ga dat de volwassen markten semi-efficiënt zijn, koop ik voor mijn klanten zo min mogelijk fondsen en zo veel mogelijk trackers. Uiteraard kun je als belegger ook op zoek gaan naar die fondsen die het wel beter doen dan de index. Probleem is alleen of je niet zeker weet of die outperformance skill of geluk is. Daarnaast moet niet alleen het rendement goed volgen, maar zeker net zo belangrijk ook de mensen binnen het fonds die achter de knoppen zitten en voor het rendement zorgen. Vaak worden hele teams weggekocht en komt een belegger hier pas laat achter. Een ander voorbeeld kan zijn dat het fonds maar uit een paar mensen bestaat en er in de privé situatie iets gebeurt. Dit kan grote gevolgen hebben voor de performance. Kortom, trackers zijn voor mij een goed alternatief.

De voornaamste reden dat ik geloof dat volwassen markten semi-efficiënt zijn, is eigenlijk vrij eenvoudig. Stel dat de meeste beleggers geloven in de EMT. Zij geloven dus dat de toekomstige koers alleen afhankelijk is van toekomstig nieuws. En uiteraard kan niemand toekomstig nieuws voorspellen. Wie had er bijvoorbeeld met een grote aardbeving en/of een tsunami rekening gehouden. Zij geloven dus dat het goed analyseren van trends en economisch nieuws geen zin heeft. Dit zit immers al in de koers verwerkt. Maar als zeer weinig beleggers op zoek zijn naar trends, nieuws etc. zal de markt dus ook niet snel reageren op nieuwe feiten. Immers, iedereen denkt dat dit al in de koers zit en reageert dus niet. Kortom, volgens mijn bescheiden mening leidt een wijd verspreid geloof in de EMT meteen tot de onwaarheid daarvan.

Desalniettemin ben ik er van overtuigd dat de volwassen markten semi-efficiënt zijn, simpel weg omdat ik denk dat maar weinig beleggers geloven in de EMT. Het maakt niet uit waar je kijkt (NIBC, internet, researchrapporten, radio etc). Bijna iedereen geeft zijn of haar mening over wat een aandeel of wat de aandelenmarkt, dan wel obligatiemarkt de komende tijd gaat doen. En juist doordat hierdoor iedereen op zoek is naar trends en het analyseren van bedrijven, zullen zij een efficiënte markt teweeg brengen.

Een heerlijke paradox. Als iedereen gelooft in de EMT zal deze wellicht niet waar zijn en als niemand er in gelooft zal de markt wel efficiënt zijn.

drs Richard H.J. de Jong RBA is adjunct directeur vermogensbeheerbij Van Lieshout & Partners N.V.