Vermogensbeheer volgens Van Lieshout & Partners

Misschien schenkt u uw kinderen elk jaar een geldbedrag of effecten om uw kinderen financieel wat op weg te helpen en vanwege de besparing van successierechten. Vaak schenken ouders hun kind om deze in staat te stellen (gedeeltelijk met eigen geld) een huis te kopen. Dan is het zinnig om de fiscale positie van het kind te betrekken bij de wijze waarop de schenking wordt vormgegeven. Als uw kind nu of later behoefte heeft aan renteaftrek zal het een lening willen afsluiten. Immers, indien een geldlening wordt gebruikt voor de aankoop van een eigen woning, is de rente in box 1 in principe 30 jaar lang onbeperkt aftrekbaar, omdat de schuld kwalificeert als eigenwoningschuld. U kunt daarom overwegen uw kind niet contant te schenken maar een (hypothecaire) lening te verstrekken, waarop rente wordt betaald. Uw lening kan aanvullend zijn op een hypotheeklening van een bank.

Als ouder kunt u dan elk jaar een deel van de schuld kwijtschelden; deze kwijtschelding geldt als een schenking. Maar ook voor de inkomstenbelasting heeft de kwijtschelding gevolgen. Immers: de fiscale renteaftrek voor het kwijtgescholden deel van de lening vervalt. Maar als uw kind blijvende renteaftrek wenst, kunt u elk jaar een aparte contante schenking doen, waarmee uw kind aan u (een deel van) de rente kan betalen. Op de lening lost het kind dan niet af (bijvoorbeeld pas te verrekenen met de erfenis bij uw overlijden).

Het aardige van deze opzet is dat de bruto rentelast van uw kind door aftrek lager wordt. Uw vordering/lening aan uw kind behoort bij u tot de grondslag van box 3, waarin u de rente van uw kind netto ontvangt. Dit rentebedrag zou u weer aan uw kind kunnen schenken.

Stel Lening:	€ 125.000
Rente vast, stel :	4,0 %
tarief inkomstenbelasting box 1:	42 %
schenkingrecht:	0 % (vrijstelling)

te betalen rente door kind	- € 5.000
af: belastingvoordeel 42%	€ 2.100
netto rentekosten kind	- € 2.900

ouder schenkt jaarlijks	€ 5.000*
af: te betalen schenkingsrecht	- € 0**
kind ontvangt netto schenking	€ 5.000

voordeel voor kind	€ 2.100***

De schenkingsbelasting – indien van toepassing – moet door uw kind worden afgedragen. Voor u als ouder loopt deze transactie neutraal: u ontvangt € 5.000 en schenkt dit bedrag ook. Per saldo betekent dit geen vermogensmutatie, wat gelijk is aan de situatie van een renteloze lening. De lening behoort wel tot de uw grondslag voor de vermogensrendementsheffing.

Indien ouders de rente willen schenken, dient betaling van rente door het kind en het schenken van die rente door de ouders niet met gesloten beurzen te geschieden. In verband met de aftrekbaarheid van de rente moet de fiscus kunnen vaststellen, dat het kind aan de ouders daadwerkelijk rente heeft betaald.

Als ouders aan kinderen lenen voor de aankoop / verbetering van een huis, dan hoeft daarvoor - want binnen de familiesfeer - niet persé hypothecaire zekerheid bedongen te worden (kan wel). Het in de leningsovereenkomst opnemen van een positieve/negatieve hypotheekverklaring raden wij echter wél altijd ten sterkste aan. Dat is in combinatie met het aanwijsbaar aanwenden van de lening voor de koop en/of de verbetering van de eigen woning, van belang om de fiscale renteaftrek zeker te stellen. Dus u dient ook de uitbetaling van de lening goed te regelen (vermelding bestedingsdoel lening, eventueel via de notaris die het transport verzorgt).

Binnen de familiekring kan - indien gewenst - een enigszins schappelijke rente worden overeengekomen ten opzichte van de rente die een bank berekent.

Ouders kunnen hun kind ook financieel helpen door af te spreken dat de lening renteloos zal zijn. Overeengekomen moet dan worden dat de lening direct opeisbaar zal zijn. Van belang daarbij is dat de Hoge Raad heeft beoordeeld dat het niet verschuldigd zijn van rente bij een direct opeisbare lening van ouders aan kinderen geen schenking (van rente) oplevert in de zin van de Successiewet. De lening dient goed te worden geformaliseerd, waarbij de juiste vermelding van de renteloosheid en directe opeisbaarheid natuurlijk dwingend zijn. De directe opeisbaarheid dient beslist reëel te zijn ofwel uw kind moet op grond van zijn eigen solvabiliteit en/of vast inkomen in staat zijn om de lening van de ouders op hun verzoek meteen (binnen een zeer korte periode van zeg 2 maanden) af te lossen. Uit eigen vermogen of uit de opbrengst van een vervangende lening van de bank.

Wij adviseren u deze aspecten altijd goed met uw belastingadviseur af te stemmen.

Deze vrijstelling kan verhoogd worden tot € 50.000 als het kind het geld gebruikt om:

een eigen woning te kopen of voor kosten voor de eigen woning die het kind daarna heeft gemaakt;
een buitengewoon kostbare (ten minste € 20.000 per jaar, exclusief levensonderhoud) studie te betalen.

Om van deze verhoogde vrijstelling te kunnen profiteren, moet de schenking worden vastgelegd in een notariële akte.

De vrijstellingen gelden niet alleen wanneer liquide middelen worden geschonken. Ook bijvoorbeeld effecten met een beurswaarde binnen de vrijstellingsbedragen kunnen worden overgeheveld.

Als uw kind in de toekomst zijn huis verkoopt en een nieuwe, duurdere woning koopt, dan mag de hypotheeklening na verhuizing - althans voor de renteaftrek in box 1 - niet méér bedragen dan:

Uw kind heeft sinds 2005 een eigen woning en besluit in 2011 een andere woning te kopen. Deze nieuwe woning kost € 400.000. De kosten koper bedragen € 34.000 (overdrachtsbelasting, kosten makelaar en notaris, afsluitprovisie bank). In totaal dus € 434.000.

Uw kind verkoopt de oude woning voor € 280.000, waarbij de verkoopkosten € 4.000 bedragen. Uw kind realiseert dan een opbrengst van € 276.000.

Uw kind wil € 380.000 lenen voor de aankoop van de nieuwe woning. De bankhypotheek en/of lening van de ouders op de oude woning bedraagt op het moment van verkoop € 180.000.

Hypotheek van de oude woning	€ 180.000
Bij: Aankoopprijs nieuwe woning, incl. kosten koper	€ 434.000
	€ 614.000
Af: Opbrengst oude woning (na aftrek kosten)	€ 276.000 -/-
Maximaal toegestane eigenwoningschuld nieuwe woning	€ 338.000

Er mag op grond van de ‘bijleenregeling’ dus maximaal € 158.000 worden bijgeleend in box 1 met renteaftrek. De resterende € 42.000 (gewenste lening van € 380.000 - € 338.000) kan uw kind wel eventueel lenen, maar dit leenbedrag valt dan als schuld in box 3. Dit heeft ook gevolgen voor de aftrek van de financieringskosten.

Het resterende deel ad 42 / 380 is dan een box 3 lening en komt als schuld in mindering op de grondslag voor de vermogensrendementsheffing. Over dat deel van de lening wordt dan 1,2% bespaard.

Ter voorkoming van dit beperkende renteaftrek-gevolg van de bijleenregeling, zou uw kind (reeds bij de aankoop van het eerste huis) zoveel mogelijk moeten lenen en nooit moeten aflossen. Dat kan uitsluitend indien uw kind zich dat financieel kan permitteren en zich bij een hoge schuld ook echt prettig voelt.