Vermogensbeheer volgens Van Lieshout & Partners

Als u put opties of ongedekte call opties verkoopt, moet u zekerheid stellen. In optiejargon: u heeft een margin verplichting. De margin verplichting kan worden berekend met de volgende formules:

M is de margin, P is de premie van de optie, S (Stock) is de koers van het onderliggende aandeel en E (Exercise) is de uitoefenprijs van de optie. Bij het procentsymbool dient een getal ingevuld te worden. Dit kan variëren van 7,5 tot 25 en is afhankelijk van de beweeglijkheid van een aandeel: hoe groter de beweeglijkheid, hoe risicovoller het aandeel, hoe hoger het dekkingspercentage. Euronext geeft hiervoor richtlijnen uit maar het is aan de banken en commissionairs zelf om te bepalen of zij deze toereikend achten. Met andere woorden: banken kunnen in principe verschillende percentages hanteren voor hetzelfde aandeel.

Voor puts geldt niet 2*S-E maar 2*E-S. Dit is logisch: anders zou bij een lagere uitoefenprijs – en dus minder riskante put – een hogere margin gelden. Reken maar mee:

Stel een aandeel noteert 22, dan is de uitkomst bij een 20 put : 2*20 -22=18 en bij een 18 put: 2*18-22=14. Berekend op de manier voor calls zijn de uitkomsten: 2*22-20 = 24 voor de 20 put en 2*22-18=26 voor de 18 put. Dit zou dus tot een hogere margin leiden voor een lagere put.

De margin verplichting is niet statisch, maar verandert voortdurend. Als de koers van het aandeel verandert, zal ook de premie veranderen. Ook kan de premie veranderen door tijdsverloop, een wijziging in de volatiliteit (beweeglijkheid) of in het dividendbeleid. Daarnaast kan het dekkingspercentage worden aangepast, als een aandeel een tijd lang een hogere of juist lagere beweeglijkheid heeft dan in de periode daarvoor. Tenslotte heeft de rente-ontwikkeling invloed op de premie.

Een voorbeeld met de verkoop van puts kan een en ander verduidelijken. Omwille van de eenvoud laten we tijdsverloop, dividendbeleid en renteveranderingen achterwege.

Stel bij een koers van ING van 23.35 en een vollie van 25 % verkopen we de put december 2008 met uitoefenprijs van 21. De premie is 1.17. Het gehanteerde dekkingspercentage is 7,5. De margin is dan:

Stel dat ING met twee euro daalt en de vollie omhoog schiet naar 50 %. De premie doet dan 3.60. De margin stijgt dan naar 5.15 per aandeel, dus een verdubbeling:

Als vervolgens de bank besluit om het initiële dekkingspercentage van 7,5 naar bijvoorbeeld 12,5 te verhogen – wat niet raar is, gegeven de fors hogere volatiliteit – dan stijgt de margin maar liefst naar 6.18 per aandeel.

Dat een forse toename van de margin verplichting niet denkbeeldig is moge blijken uit de recente grote koersdalingen met corresponderende grote volatiliteit toenames. Zie ook onderstaande grafieken.

Als de margin niet in cash wordt aangehouden, maar in aandelen dan treedt een dubbel effect op: de margin loopt fors op, terwijl de onderpandswaarde sterk vermindert. Als de onderpandswaarde een kritische grens bereikt, moet er actie worden ondernomen: extra onderpand leveren, posities afbouwen of opties doorrollen naar lagere uitoefenprijzen. Kortom: let op uw margin.