Prisoner’s dilemma

Zoals u ongetwijfeld weet, is het vandaag wellicht een historische dag. De dag dat politici hopelijk met een oplossing komen over hoe het probleem van de te hoge schulden van Griekenland, Spanje en Italië kunnen worden opgelost en hiermee (en daar is het uiteindelijk om te doen) de financiële sector gered kan gaan worden.

Wat mij opvalt is dat een groot gedeelte van de discussie over politici gaat en dan vooral over het feit dat zij maar niet tot een eenduidige krachtige oplossing komen. Dit is uiteraard waar, maar de kern van het probleem is dat de banken (alweer de banken dus), verzekeraars en pensioenfondsen een te grote positie hebben in obligaties van risicovolle debiteuren, zoals Griekenland. Mocht één of meerdere van deze landen in betalingsproblemen komen en Griekenland is dat al, dan zal de financiële sector gigantische verliezen leiden die hoogstwaarschijnlijk ook niet opgevangen kunnen worden.

Maar los nog van het feit dat de financiële sector te veel geld heeft geleend aan de Zuid Europese landen en ondernemingen, is zij ook nog eens zelf verantwoordelijk voor de hoge rente. Het is namelijk de financiële sector zelf die de laatste maanden massaal de staatsobligaties verkoopt waardoor de rente oploopt en de landen nog verder in de problemen komen. Hierdoor lopen het begrotingskort en de schuld verder op waardoor dezelfde financiële partijen een hogere rente op hun beleggingen eisen. Wat we nu zien, is dat de financiële wereld hier zelf niet uitkomt en dat de politici en uiteindelijk de belastingbetaler dit moeten oplossen.

1. Als jullie allebei blijven zwijgen, kan ik jullie juridisch helaas weinig te laste leggen. De straf zal slechts een geldboete zijn.
2. Als één van jullie bekent, is de zaak rond. Degene die bekent, zal worden vrijgesproken. Degene die niet bekent, krijt 10 jaar gevangenisstraf.
3. Als jullie allebei bekennen, krijgen jullie allebei vijf jaar.

De kern van het probleem is dat het voor beide verdachten samen beter is te zwijgen, maar dat elk mens vaak alleen aan zijn eigen voordeel denkt. Ongeacht wat de ander doet, is het voor elke verdachte beter te bekennen. Immers, als “hij” zwijgt en ik beken dan ben ik vrij en krijg ik dus geen boete. Als “hij” bekent, dan kan ik ook maar beter bekennen. Ik krijg dan 5 jaar cel in plaats van 10 jaar cel.

Tot op heden dachten beide partijen (de financiële wereld en de politiek) alleen aan het eigen belang en dus kozen ze voor bekennen (niets doen). We weten dat het voor iedereen beter is als er gekozen wordt voor zwijgen dat wil zeggen ingrijpen door bijvoorbeeld de schulden af te boeken.

Laten we hopen dat de politiek vandaag kiest voor zwijgen en de andere partij hiertoe ook dwingt. In dat geval is de uitkomst het minst schadelijk. Maar dat neemt niet weg dat de uitkomst van deze crisis pijnlijk zal zijn.