Vermogensbeheer volgens Van Lieshout & Partners

Of het komt omdat ook bij mij langzaamaan de veertig in zicht komt weet ik niet, maar de laatste tijd moet ik steeds vaker denken aan de laatste generaties van het Romeinse Rijk. Zouden de laatste generaties van het Romeinse Rijk door hebben gehad dat de enorme welvaart die zij en hun voorouders hebben gehad bijna ten einde liep?

Ik krijg namelijk steeds vaker het gevoel dat Europa inclusief het Verenigd Koninkrijk hetzelfde lot te wachten staat. Ook wij hebben de afgelopen decennia een enorme welvaart gekend. Hoewel de basis van onze welvaart natuurlijk al eeuwen geleden is gelegd, zijn met name de afgelopen 50 jaar zeer voorspoedig verlopen. Het kon ook niet op. Zeer veel mensen gaan meerdere keren op vakantie, rijden allemaal een auto en eten het liefst meerdere keren per week buiten de deur.

Voor de goede orde, deze column is in verkiezingstijd absoluut geen promo van de SP of Groen Links. Integendeel zelfs. De reden dat ik Europa met een knipoog vergelijk met het Romeinse Rijk is het feit dat ik van mening ben dat de vorige maar vooral ook mijn generatie (30 - 45 jaar) een beetje vergeten is dat onze welvaart niet vanzelfsprekend is. Om onze welvaart te behouden moeten we namelijk wel hard blijven werken. Uiteraard zullen sommige opmerken dat we slimmer moeten werken, maar ik denk dat alleen slimmer werken niet voldoende is.

De vanzelfsprekendheid van onze welvaart staat namelijk niet vast. Met name de ontwikkelingen in Azië zijn enorm. Ik ben van mening dat een van de weinige manieren om onze welvaart veilig te stellen het creëren van een mentaliteitsverandering is. Het is niet meer voldoende om gemiddeld te zijn. Zo moeten wij, zeker in Nederland, weer streven naar het beste willen zijn in bepaalde zaken. Een zeer goed voorbeeld hiervan is het lijstje met beste Universiteiten in de wereld.

Elk jaar publiceert het gezaghebbende Britse TSL Education Ltd de top 200 Universiteiten wereldwijd. In 2004 stonden er nog 23 Aziatische universiteiten in de top 200. In 2009 waren dit er al 34.

Hoewel ik nu wel erg dicht in de buurt kom van een politici, heb ik hieronder een grafiek geplaatst van de onderwijsbestedingen als percentage van het BNP. Eind 2008 investeerde Nederland 5,4 % van ons BNP in onderwijs. Ter vergelijking, in 1975 bedroeg dit 8 %.

Dit zou zo maar kunnen betekenen dat wij op termijn onze kennisvoorsprong aan het verliezen zijn. Uiteraard heeft dit nadelige gevolgen voor onze toekomstige relatieve productiviteit. Als wij deze voorsprong niet behouden, dan kan dit alleen goed gemaakt worden door harder te werken. Juist dit punt zie ik somber in. Nu ben ik geen Azië-kenner, maar veel mensen die ik spreek die dat wel zijn, zeggen allemaal dat het arbeidsmoraal daar vele malen beter is dan hier. Dit komt uiteraard ook vanwege het simpele feit dat daar nog geen sociaal vangnet is en je dus wel hard moet werken.

Uit onderzoek van Eurofound blijkt dat fulltimers in Nederland gemiddeld 39,9 uur per week werken. Daarmee neemt Nederland de tiende plaats in op de lijst met 28 landen. De Fransen brengen de minste tijd op de werkvloer door, namelijk 38,4 uur per week. De Belgen en de Ieren prijken respectievelijk op de tweede en derde plaats op de ranglijst van minste uren. De langste werkweken worden gemaakt in Roemenië (41,8 uur), Tsjechië en Letland (beide 41,7 uur), terwijl het gemiddelde van de 27 lidstaten van de Europese Unie op 40,3 ligt. In Azië ligt de gemiddelde werkweek op circa 50 uur.

Nu wil ik absoluut niet meedoen aan het doemdenken, maar de laatste maanden is er toch een aantal voorbeelden geweest die mijn mening zouden kunnen bevestigen. U herinnert vast nog wel heel de discussie over de eventuele verhoging van de AOW-leeftijd. Op termijn langer doorwerken, is haast een taboe in Nederland. Maar ook een land als Griekenland kan er wat van. Vandaag werd bekend dat de overheid een aantal bezuinigingen wil doorvoeren om het tekort terug te brengen. Let wel, het land blijft dan nog steeds meer uitgeven dan het verdient. De Griekse vakbonden hebben meteen massaal stakingen aangekondigd.

Op lange termijn ontkomen wij er niet aan om slimmer te werken, maar ook om langer/harder te werken. Doen wij dit niet dan zal een deel van onze welvaart naar bijvoorbeeld Azië en Oost-Europa verschuiven. Dat hoeft geen probleem te zijn als wij dit met zijn allen maar wel beseffen.