|
Volatiliteit en vega
Vier jaar geleden, in één van mijn eerste columns voor Effect, behandelde ik het begrip volatiliteit. Nu, na weken van financiële achtbaanritten en een voor dit jaar bijna gehalveerde AEX-index, lijkt het gerechtvaardigd opnieuw aandacht aan dit verschijnsel te besteden. Even ter herinnering: volatiliteit of vollie is de mate waarin een aandeel of beurs beweegt. De volatiliteit is niet constant, maar veranderlijk. Hoe veranderlijk moge uit onderstaande grafiek blijken.
Sinds 2000 wordt de volatiliteit van de AEX (VAEX) bijgehouden. Waar deze zich normaal tussen 20 en 30 % beweegt, zien we na de aanslagen op de Twin Towers en de beurscapitulatie van 2003 uitslagen tot iets boven 60 %. Dit jaar begon met een volatiliteitspercentage van ongeveer 24, maar in de week dat Fortis nog niet eens in de notering was opgenomen piekte de VAEX op een voorlopig historisch hoogtepunt van 75. Dit is dan nog slechts een gemiddelde van alle AEX fondsen. Voor veel individuele aandelen lag de volatiliteit nog veel hoger tot ruim boven 100. Dit zijn extreme waarden voor extreme tijden.
Mate van veranderlijkheid
Wat kan een belegger met dit gegeven? Zoals de grafiek duidelijk maakt, wisselen perioden van lage en hoge beweeglijkheid elkaar voortdurend af. Hoe veranderlijk wordt weergegeven door de vega (de Griekse letter v). De vega is de mate van gevoeligheid van de optiepremie voor de beweeglijkheid van het aandeel. Simpeler gesteld: de vega geeft aan hoeveel duurder of goedkoper een optie wordt, als de volatitliteit met 1 % stijgt of daalt. Hoe hoger de vega, hoe gevoeliger een optie is voor een verandering in de vollie.
De volatiliteit is zeer belangrijk voor de prijsbepaling van een optie. Hoe hoger dus de vollie, hoe duurder de optie en vice versa. At the money opties met lange looptijden hebben de meeste verwachtingswaarde en ook de hoogste vega (zie grafiek).
Ter verduidelijking: OTM is out of the money, ATM is at the money en ITM is in the money.
Aan beide kanten verkopen
Als u denkt dat de volatiliteit de komende periode zal kunnen dalen, is het verkopen van lange at the money opties dus een goede strategie, vooral als u verwacht dat de beurs op dit lage niveau een rustig zaagpatroon gaat vormen. Maximaal profiteert u als u aan beide kanten, dus zowel calls als puts verkoopt. Bedenk wel dat indien de beurs krachtig herstelt, u een plafond heeft ingebouwd en daardoor maar beperkt profiteert van koersstijgingen.
Kees van Lieshout
|
