Vermogensbeheer volgens Van Lieshout & Partners

2010 was overduidelijk het jaar van de grondstoffen. Zoals het er nu uit ziet is de AEX dit jaar met ruim 6 % gestegen. Ter vergelijking, de EPRA index is met ruim 12 % gestegen, de UBS Commodities Index met ruim 15 % en de Jim Rogers Commodity Index is ook met ruim 15 % gestegen. Ook de enorme stijging van de goud- en zilverprijs zal u ongetwijfeld niet ontgaan zijn.

Deze stijging van bijna alle grondstoffen heeft tot enorme media aandacht geleid. Een niche binnen de grondstoffenmarkt, waar nog weinig over geschreven wordt, zijn de zogenaamde zeldzame aardmetalen. Deze zeldzame aardmetalen (rare earth) bestaan uit zeventien zware scheikundige elementen die van nature op en in de aarde voorkomen. De zeldzame aarden zijn onder andere: Neodymium, Gadolinium, Europium, Terbium, Dysprosium, Yttrium, Lutetium, Indium, Gallium, Selenium, Tellurium, Rhenium and Hafnium (Voor de scheikundige onder ons, een aantal metalen kon ik niet achterhalen. Wellicht weet u ze).

Wat mij betreft kunt u de namen vergeten, maar is het wel van belang om te weten dat deze 17 metalen zeer belangrijk zijn voor de wereldeconomie. Zo worden ze onder andere gebruikt in mobiele telefoons, laptops, windmolens, I-pads en hybride auto’s. Deze metalen worden tot op heden bijna allemaal op conventionele wijze gewonnen in mijnen en dat gebeurt op een zeer milieu onvriendelijke wijze. Dat is ook precies de reden dat veel mijnen in vooral de VS en Canada een aantal jaren geleden zijn gesloten. Mocht u dus een Prius rijden, dan weet u nu dat deze auto lang niet zo milieu vriendelijk is als u tot nu toe dacht.

Zoals ik hierboven al heb geschreven, zijn veel mijnen gesloten die deze grondstoffen winnen. Het gevolg is dat nu circa 95 % van de productie van alle zeldzame aardmetalen door China wordt gedaan. Recentelijk maakte China een verdere exportbeperking van deze metalen bekend. In de eerste 6 maanden van dit jaar exporteerde China ruim 22.000 ton. Voor volgend jaar willen zij in de eerste 6 maanden nog maar ruim 14.000 ton exporteren. Om u een idee te geven, experts gaan er vanuit dat over heel 2011 de vraag naar zeldzame metalen circa 110.000 is. De wereldwijde economische groei zal de komende jaren zorgen voor een exponentiële stijging van de vraag naar deze grondstoffen.

Op zich hoeft dat geen probleem te zijn als ook het aanbod zal toenemen. Zoals vermeld zal China het aanbod eerder verminderen dan vermeerderen om aan haar eigen vraag te voldoen. Veel Westerse ondernemingen en landen zijn het hier niet mee eens. Maar volgens mijn bescheiden mening staat China volledig in haar recht om haar eigen grondstoffen te gebruiken zoals zij dat zelf wilt. Het grote probleem is dat de Westerse wereld nu uit alle macht probeert de mijnen weer operationeel te krijgen. Dit duurt echter minimaal een aantal jaren. Tot die tijd zullen de zeldzame aardmetalen dus zeer schaars blijven.

Voor veel technologie bedrijven, zoals Toyota en Sony, is dat bijzonder slecht nieuws. Voor de belegger biedt dit echter ook weer kansen. Wat is er nu mooier dan te beleggen in een product dat schaars is en dat dat de komende jaren waarschijnlijk nog zal blijven.

Nadeel voor de belegger is alleen dat deze metalen pas een korte historie hebben en je er niet rechtstreeks in kunt beleggen. Sinds 1 januari 2008 bestaat er echter de rare earth index. De index bestaat uit 30 ondernemingen die minimaal 50 % van hun omzet halen uit het produceren, recyclen en bewerken van deze metalen. De index bestaat dus niet uit de 17 metalen zelf.

De indexstand bedroeg drie jaar geleden 1000 dollar. De huidige stand is 1.483. Een rendement van bijna 50 % in 3 jaar tijd.

Voor een eerlijke vergelijking heb ik hieronder de performance van de index uitgedrukt in euro’s en vergeleken met de AEX. Daarnaast heb ik de emerging markets index opgenomen.

Uit de grafiek kunnen we opmaken dat tijdens de crisis de emerging markets index en de rare earth index ook enorm in waarde daalden. De emerging markets index is deze klap echter nu te boven en staat na 3 jaar op een plus van ruim 1 %. Ter vergelijking, de AEX staat nog ruim 30 % onder het niveau van 1 januari 2008. Maar de echte klapper komt toch wel van de rare earth index. Deze noteert nu ruim 62 procent boven de introductiekoers van 1 januari 2008.

Maar als belegger schieten we hier ook niet zoveel mee op. Tot voor kort konden we namelijk niet in de rare earth index beleggen. Sinds 28 oktober is er nu ook een tracker op deze index die vooral bestaat uit mid- en smallcap ondernemingen. Mocht u mijn columns vaker lezen, dan weet u wellicht dat ik een groot voorstander van trackers ben. Sindsdien is de tracker in euro’s met ruim 30 % gestegen. Ter vergelijking, de AEX steeg met 5 % en de emerging markets index met 9 %.

Hoewel de tracker uiteraard pas kort bestaat en je dus weinig historische data hebt, lijkt het er op dat de tracker ook diversificatievoordelen oplevert. De correlatie met de AEX bedraagt circa 0,58 en kan dus het rendement van de portefeuille verhogen zonder extra risico. Of anders gezegd, kan het risico van de totale portefeuille verlagen zonder dat dit ten koste van het rendement hoeft te gaan.

U zult begrijpen dat met zulke rendementen er ook risico’s zijn. Het voornaamste risico van deze tracker is dat er vooral in kleine ondernemingen wordt belegd. Over het algemeen zijn deze ondernemingen risicovoller dan large caps. Daarnaast loopt u een valutarisico omdat de tracker in dollars noteert.

drs Richard H.J. de Jong RBA is adjunct directeur vermogensbeheer bij Van Lieshout & Partners N.V. Privé heeft hij geen positie in de behandelde tracker. Voor sommige van zijn cliënten heeft hij een positie in de rare earth tracker.